geopolityka
1087461134

Za północnym kordonem. Prusy Wschodnie w myśli politycznej polskiego obozu narodowego w latach 1918-1939

Arkadiusz Meller

Jedną z kluczowych kwestii dla polskiej myśli politycznej okresu dwudziestolecia było ułożenie możliwie jak najlepszych stosunków z sąsiadami. Z tym problemem wiązała się też koncepcja granic Polski, która wprawdzie najżywiej była rozwijana, z powodów oczywistych, przed 1918 r., lecz jeszcze po oficjalnym uznaniu przez państwa ententy rządu warszawskiego w styczniu 1919 r. pozostawała żywo obecna w polskiej myśli politycznej. Ciąg dalszy »

Pan-Slavic_flag

Rosyjski panslawizm jako idea geopolityczna

 
prof. dr hab. Piotr Eberhardt


Motto:
„Kto w tym nierównym wytrwa sporze:
Czy dufny Lach, czy wierny Ross?
Czy się słowiańskie rzeki w rosyjskie wleją morze?
Czy ono wyschnie? Kto powiedzieć może?"
Aleksander Puszkin[1]

Artykuł poświecony jest rosyjskiemu panslawizmowi. Ta idea filozoficzno-polityczna miała również swoje oblicze geopolityczne. Powstała w rezultacie ewolucji poglądów formułowanych przez rosyjskich słowianofilów. Podstawowym jej celem było utworzenie pod zwierzchnictwem Rosji wielkiego Imperium Słowiańskiego. Koncepcja ta była popierana przez władze carskie, Cerkiew prawosławną oraz ówczesną elitę rosyjską. Wiele miejsca w artykule zajęło omówienie konfliktowych stosunków polsko-rosyjskich. Ciąg dalszy »
Granica_Europa_Azja

Nie ma jednolitej Europy

Rozmowa z dr. Modestem Kolerowem,
redaktorem naczelnym agencji informacyjnej „Regnum”

„Przegląd Geopolityczny”: Wśród polskich geopolityków, szczególnie młodego pokolenia, można zaobserwować wzrastające zainteresowanie koncepcją „Związku Europy”, którą przedstawił na łamach „Rossijskoj Gaziety” [9.07.2010] prof. Siergiej Karaganow. Jak Pan widzi możliwość realizacji tego geopolitycznego projektu?
 
Dr Modest Kolerow: Po pierwsze, trzeba zrozumieć, jaką tradycję – geopolityczną czy intelektualną – reprezentuje w Rosji Siergiej Karaganow i jego współpracownicy. To tradycja, ogólnie mówiąc, skrajnie prozachodnia. To tradycja bliskiego związku nie tylko z Europą, ale także ze Stanami Zjednoczonymi. To idea związku z ogólnie rozumianym Zachodem przeciwko Chinom. Ciąg dalszy »
Russian_Foreign_Office

Rosyjska odpowiedź na zachodni globalny projekt

Marlena Sawicka

Współczesna geopolityka, będąca elementem nauk politycznych, jest w fazie transformacji. Związane jest to ze złożonością współczesnego świata – z jednej strony mamy globalizację, z drugiej coraz bardziej postępującą regionalizację, która wiąże się z wyłanianiem się świata wielobiegunowego. Jak zauważa C. Jean, zniknęła prostota zimnowojennego świata, a współczesny świat jest o wiele bardziej złożony. Po okresie zimnej wojny z systemu bipolarnego wyłonił się system jednopolarny z niekwestionowanym przywódcą – Stanami Zjednoczonymi. Istnienie stanu zimnej wojny i atmosfera strachu wobec zagrożenia sowieckiego niemalże automatycznie nobilitowało Stany Zjednoczone do roli patrona i obrońcy świata zachodniego. Tej pozycji żadne z zachodnich państw nie kwestionowało. Współczesny świat wygląda inaczej. Ciąg dalszy »
trianon_mapa

Gorąca jesień. Granica węgiersko-polska w 1939 roku

 dr János Sallai

Po przyjęciu w poczet krajów Unii Europejskiej Węgier i Polski stosunki obu tych krajów uległy przewartościowaniu. Równocześnie przyjaźń węgiersko-polska oraz wielowiekowe sąsiedztwo ukazało się w nowym świetle. Najpiękniejszy okres tej przyjaźni przypada na okres od września 1939 roku do końca II wojny światowej, kiedy to dziesiątki tysięcy Polaków przekroczyły granicę węgiersko-polską. Spod piór autorów oby narodowości wyszła obszerna literatura dotycząca losów polskich uciekinierów. Wystarczy wspomnieć chociażby takie nazwiska, jak: Ágnes Godó, Károly Kapronczai, István Lagzi, Witold Biegański, czy Mieczyslaw Juchniewicz.

Ciąg dalszy »

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

Naddniestrze w systemie polityki rosyjskiej. O potrzebie Związku Północnego

Adam Danek

W ubiegłym miesiącu mieliśmy okazję śledzić istotne posunięcia rosyjskiej dyplomacji w sprawie Naddniestrza – posunięcia o charakterze, można powiedzieć, demonstracyjnym. 12 kwietnia stolicę tego „państwa nieuznawanego”, Tyraspol, odwiedził rosyjski minister obrony narodowej Anatolij Sierdiukow, a 16-17 kwietnia Dmitrij Rogozin, wicepremier mianowany niedawno specjalnym przedstawicielem prezydenta Rosji ds. Naddniestrza. Związany z konserwatywno-nacjonalistycznymi środowiskami politycznymi Rogozin, który wcześniej pełnił m.in. funkcję przedstawiciela dyplomatycznego Rosji przy NATO, wśród czynnych rosyjskich polityków i dyplomatów wyróżnia się otwartym przywoływaniem idei mocarstwowych i imperialnych, artykułowanych przezeń niekiedy ostrym językiem. Ciąg dalszy »
Kijow_Lawra_Pieczerska

Ukraińskim Piemontem zawsze był Kijów

Rozmowa z dr. Marianem Mudrym
(Lwowski Uniwersytet Narodowy im. Iwana Franki)
 
Na współczesnej Ukrainie dokonało się nagromadzenie wiedzy historycznej z silnym elementem emocjonalnym, oferującej bardzo uproszczone, czarno-białe widzenie przeszłości. Wielu Ukraińców uparcie poszukuje, jak ukrytego skarbu, jakiejś „obiektywnej” historii, którą przed nimi, rzekomo, ukrywają „wrogowie”...
 
Relacje między mieszkańcami różnych regionów Ukrainy bazują na kilku stereotypach, które często stają się barierami na drodze do porozumienia.
Historia, religia, język, bohaterowie – to tylko część zagadnień, co do których Ukraińcy nie są w stanie się porozumieć. Tym bardziej wtedy, gdy te problematyczne kwestie stają się narzędziem walki politycznej. Ciąg dalszy »
Podstawy_geografii_politycznej

Podstawy geografii politycznej

 
dr Tomasz Klin

Recenzja: Zbigniew Rykiel, Podstawy geografii politycznej, Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne, Warszawa 2006, ss. 264.
 
KLGD_flaga

Kaliningrad może stać się wizytówką Rosji w Europie


Rozmowa z Andriejem Wypołzowem,
redaktorem naczelnym portalu „NewsBalt”


Leszek Sykulski: Jakie praktyczne kroki powinni podjąć polscy i rosyjscy politycy oraz urzędnicy, aby wprowadzić tryb bezwizowy między Unią Europejską i Rosją?

Andriej Wypołzow: W rzeczywistości między UE i FR na dziś nie potrzebujemy trybu bezwizowego. Obywatele rosyjscy i obywatele unii w większości jeżdżą do siebie tylko w celach turystycznych. W tym kontekście reżim bezwizowy to strata czasu. O wiele bardziej efektywnym byłoby, moim zdaniem, porozumienie o możliwości bezwizowych podróży turystycznych, powiedzmy na trzy dni, czy na tydzień. Ja na przykład jako dziennikarz mam wizę Schengen i często jeżdżę do Polski kupować artykuły spożywcze. Niedawno Rosja wprowadziła jednostronnie tryb 72-godzinny dla obywateli UE podróżujących do Rosji drogą morską. Myślę, że warto, aby Unia Europejska rozważyła wprowadzenie analogicznego trybu. Ciąg dalszy »
Old_cathedral_of_Kaliningrad

Idea Trójkąta Kaliningradzkiego to plan długodystansowy

Zapis fragmentów debaty w Kaliningradzie między doc. Władimirem Abramowem, dr. Salomonem Ginzburgiem i Leszkiem Sykulskim


Leszek Sykulski: Szanowni Panowie, w kilku słowach chciałbym przedstawić naszą koncepcję, która zasadza się na stworzeniu geopolitycznej osi Berlin–Warszawa–Moskwa (Trójkąt Kaliningradzki) i jako jej następstwa – Kaliningradzkiej Strefy Bezpieczeństwa, jako strefy bezrakietowej w Europie Centralnej. Jesteśmy przekonani, że współdziałanie naszych krajów może stać się częścią nowego europejskiego porządku, gdzie gwarancje bezpieczeństwa nie będą dawane tylko ze strony NATO, pozimnowojennego paktu, który wyczerpał już swoją formułę działania. Opowiadamy się za stworzeniem nowego systemu bezpieczeństwa zbiorowego w Europie, i szerzej nowego transatlantyckiego systemu bezpieczeństwa, gdzie gwarancje bezpieczeństwa nie będą płynęły tylko ze strony USA.
Flaga_Rzeczpospolitej_Obojga_Narodow

Rzeczpospolita Obojga Narodów polską unijną przeszłością

 
prof. dr hab. Andrzej Piskozub

Rzeczpospolita Obojga Narodów – państwo wymazane u schyłku XVIII wieku z mapy Europy przez sąsiadów, którzy podzielili między siebie terytorium Rzeczypospolitej – jest tym obszarem, który dla jego mieszkańców był ich historyczną ojczyzną. Nie było to państwo jednego narodu, który mógłby rościć sobie prawo do tego, że tylko on jest wyłącznym jego spadkobiercą i dziedzicem. Wbrew swojej nazwie, nie było to państwo dwóch tylko narodów, gdyż w XVI wieku, kiedy powstała Rzeczpospolita Obojga Narodów, termin “naród” miał zupełnie inne znaczenie niż w epoce państw narodowych XIX i XX wieku, kiedy naród oznaczał odrębną grupę etniczną. W czasach przedrozbiorowych “naród” oznaczał “mieszkańców państwa” a zatem Rzeczpospolita Obojga Narodów znaczyła tyle co Rzeczpospolita Obojga Państw – Królestwa Polskiego i Wielkiego Księstwa Litewskiego – połączonych w Unii Lubelskiej 1569 roku w jeden organizm państwowy. Ciąg dalszy »
Kaukaz1111

Region Kaukazu w polityce Federacji Rosyjskiej. Wybrane aspekty

Kamil Gołaś

Region Kaukazu jest niezwykle interesującym obszarem badawczym. Aspekty geopolityczny i geostrategiczny regionu zyskały na znaczeniu szczególnie po roku 1991, czyli po upadku ZSRR, kiedy to został niejako „otwarty” na oddziaływania i wpływy. Szczególnie dotyczy to Kaukazu Południowego, czyli Zakaukazia. Ciąg dalszy »

kakakakak

Wywiad Arkadiusza Mellera z dr. Jackiem Kardaszewskim nt. neoliberalizmu

Jest Pan Doktor jednym z największych krytyków neoliberalizmu. Czy mógłby Pan dokonać rekapitulacji swoich zarzutów względem powyższej doktryny?

Moje podstawowe zarzuty wobec neoliberalizmu są dwa. Pierwszym z nich jest to, że promuje on znęcanie się ludzi nad innymi ludźmi, drugim natomiast to, że ? pomijając już oczywisty fakt, iż znęcanie się jest zawsze zjawiskiem moralnie nagannym ? w neoliberalizmie znęcający się są z wielu względów bardzo lichymi ludźmi.

Ciąg dalszy »

Glass_globe

Europa i Eurazja są różnymi biegunami geopolitycznymi

Rozmowa z Orazzio M. Gnerre z projektu Millennivm
 
Ronald Lasecki: Czy mógłby Pan powiedzieć coś na temat projektu Millennivm i czasopisma „Nomos”? Czym są i jakie są ich cele?
 
Orazio M. Gnerre: Millennivum jest projektem politycznym, będącym odpowiedzią na potrzebę obrony wspólnotowych i tradycyjnych wartości ludów wobec nihilistycznych tendencji postmodernizmu. W tym sensie, formuje on swoich członków na gruncie istotnych zagadnień z zakresu geopolityki, geostrategii i stosunków międzynarodowych (zarówno w wymiarze analizy historycznej, jak i filozofii) W skład projektu, będącego jednostką międzynarodową, wchodzą obecnie także członkowie spoza obszaru Włoch. Millennivm deklaruje się jako think tank, działając poprzez organizację spotkań, konferencji, wewnętrznych i zewnętrznych szkoleń, oraz publikację materiałów własnych. Biuletyn studyjno-analityczny „Nomos” mieści się w tej formule. Zawarte w nim naukowe opracowania – o szerokim zakresie rozciągającym się od polityki międzynarodowej do studiów teologicznych – mają charakter formacyjny, z jednej strony techniczno-strategiczny, z drugiej kulturowy i ideowy. Ciąg dalszy »
parthenon

Antyczne wychowanie w przestrzeni

 
Wojciech Włodarski
 
Przestrzeń wokół nas
Stwierdzenie Rudolfa Kjelléna,[1] że: „(…)każde państwo jest ożenione z własną przestrzenią[2] rodzi domniemanie rozlicznych skutków społecznych. Owoce takiego związku: religia, ustrój polityczny, systemy: kratyczny, militarny, wychowawczy i in., tworzą sieć wzajemnych, nie zawsze uświadomionych powiązań i zależności. Artykuł ten będzie próbą odnalezienia nieswoistych przyczyn głębokiego zróżnicowania dwóch równolegle funkcjonujących modeli wychowawczych starożytnej Grecji: spartańskiego i ateńskiego. W ocenie autora, dotychczasowe badania najstarszych europejskich systemów wychowawczych skoncentrowane były na analizie porównawczej i na wykazywaniu ich wzajemnych przewag lub ułomności. Rezultaty wskazujące na wyższość modelu ateńskiego wydaje się, iż były zbyt obciążone idealizacyjnym piętnem.
Diana_Mosley

Angielska przyjaciółka Hitlera

 
prof. dr hab. Andrzej Piskozub

Recenzja: Anne de Courcy, Diana Mosley. Angielska przyjaciółka Hitlera. Wydawnictwo Twój Styl, seria: Biografie, Warszawa 2005, ss. 544.
 
China-Sudan

Chiny wobec wojny w Sudanie

Ronald Lasecki

Pekin i Chartum od dawna łączą relacje sojusznicze. W konsekwencji oderwania się od Sudanu chrześcijańsko-animistycznego Południa i proklamowania tam Republiki Południowego Sudanu w lipcu 2011 roku, 3/4 sudańskich zasobów ropy – możliwości eksportowe Sudanu sprzed podziału wynosiły 350 baryłek ropy dziennie - odziedziczonych zostało przez nowe państwo ze stolicą w Dżubie. W nowej sytuacji, ropa ze złóż kontrolowanych przez władze w Dżubie, może być póki co eksportowana jedynie ropociągiem biegnącym przez terytorium kontrolowane przez władze w Chartumie. Toczące się od kilku miesięcy negocjacje w Addis Abebie dotyczyły ustalenia ceny za tranzyt ropy z Południa rurociągiem biegnącym przez terytorium muzułmańskiego Sudanu. Ciąg dalszy »
stat4u