Grzegorz Rossa: Czasokres trwania imperiów na terenie Eurazji i Śródziemnomorza

800px-Two-point-equidistant-asia[1]Grzegorz Rossa
 
Wacław Hennel w jednym ze swoich artykułów przedstawił koncepcję dotyczącą zależności trwa­łości europejskich państw wielonarodowych od czasu ich powstania. O ist­nie­niu takiej zależności są też  prze­ko­na­ni zwolennicy założenia Unii Europejskiej. Głoszą oni, że wraz z up­ływem czasu kończy się czas państw narodowych, a coraz lepszy staje się czas tworów ponadnarodowych takich jak UE. 

I. Wprowadzenie

Wspomniany autor na podstawie przytoczonych przykładów twierdzi, że jest przeciwnie, państwa wielonarodowe istniały w przesz­łoś­ci, a im później powstawały, tym kolejne powstające trwają krócej. Wyciąga stąd wnio­sek, że i ży­wot UE także nie będzie długi. Niniejszy artykuł stara się przedstawić trzeci punkt widzenia.

 
II. Zmiany
Opracowanie w odróżnieniu od modelu Hennela nie zajmuje się problemami narodowościowymi. Na analizowane przykłady zostały wybrane złożone (wieloskładnikowe) formacje geopolityczne. Przez złożoność rozumie się tu zbu­do­wanie ze składników zdolnych do samodzielnego istnienia jako państwa lub twory quasi-państwowe Opracowanie pomija państwa powstałe ze zjed­no­cze­nia plemion, klanów bądź innych tworów niepaństwowych. Kandydatury pominięte w rozważaniach to: Imperium Osmańskie, Imperium Brytyjskie, Zwią­zek Radziecki, Jugosławia.
 
III. Określenie obszaru
Badanie jest prowadzone na obszarze zlewiskowym kontynentu eurazjatyckiego i basenu Morza Śródziemnego. Pominięte są obiekty spoza tego obszaru. Wbrew de­klaracji Hennel nie włą­czył do swoich rozważań Imperium Brytyjskiego, niewątpliwie wykraczającego zna­cz­nie poza Europę.
 
IV. Kandydatury zmodyfikowane
Rzym – zjednoczenie obszaru śródziemnomorskiego
· Początek: 272 r. p.n.e. – zajęcie przez Rzymian miast etruskich, zwycięstwo nad  Tarentem
· Koniec: 1453 r. n.e. – upadek Konstantynopola.
 
Wielkie Księstwo Litewskie i Rzeczpospolita Obojga Narodów
· Początek: 1235 r. n.e. – zajęcie posiadłości na Rusi Czarnej i w zach. częś­ci Rusi Białej jeszcze przed zjednoczeniem wszystkich ziem et­ni­cz­nie litewskich.
· Koniec: 1795 r. n. e. – III rozbiór Polski.
 
V. Przypadki dodane
Persja
· Początek: 836 r. p.n.e.
· Koniec: 331 r. n.e. – bitwa pod Arbelą i Gaugamelą decyduje o losach Persji.
 
Hellenizm
· Początek: 338 r. p.n.e. – bitwa pod Cheroneją.
· Koniec: 30 r. p.n.e. – zagarnięcie Egiptu przez Rzym.
 
Chiny
· Początek: 221 r. p.n.e.
· Koniec: 2008 r. n.e.
 
Państwo Franków
· Początek: 486 n.e. – bitwa pod Soissons.
·  Koniec: 843 n.e. – rozpad państwa.
 
Indie
· Początek: 1451 r. n.e. – koniec dynastii Sajjidów.
·  Koniec: 2008 r. n.e.
 
Wielkie Cesarstwo Francuskie
· Początek: 1797 r. n.e. – traktat pokojowy w Campoformio.
· Koniec: 1814 r. n.e.
 
III Rzesza Niemiecka
· Początek: 1938 r. n.e.– Anschluß
· Koniec: 1945 r. n.e.
 
 
Tabl. 1. Czasokres podmiotów geopolitycznych

Forma­c­ja geopolityczna

Po­czą­tek

Ko­niec

Czas trwania
w latach

Data

Wy­da­rze­nie

Data

Wy­da­rze­nie

Persja

-836

 

-331

Bitwy pod Arbelą i Gau­ga­me­lą

505

Hellenizm

-338

Bitwa pod 
Che­ro­neą

-30

Zagarnięcie Egip­tu przez Rzym

308

Rzym

-272

Zajęcie miast
et­rus­kich

1453

Upadek
Kons­tan­ty­nopola

1725

Chiny

-221

 

2008

 

2229

Państwo Franków

486

Bitwa pod 
So­is­sons

843

Rozpad państwa

357

Pierwsza
Rzecz­pos­po­li­ta

1235

Mendog, zajęcie Rusi Czar­nej

1795

III rozbiór Polski

560

Indie

1451

Koniec dynastii Sajjidów

2008

 

557

Aust­ro?W­ęg­ry

1526

 

1918

 

392

Wielkie
Cesar­s­t­wo

1797

Traktat poko­jo­wy w Cam­po­for­mio

1814

 

17

III Rzesza

1938

An­schluß

1945

 

7
Źródło: opracowanie własne
 
 
Wykres 1. Czas trwaniaanalizowa­nych przypadków
Źródło: opracowanie własne
 
 
VI. Model matematyczny
Do powyższych danych zostało dopasowane równanie (1).
 
 
Równanie dopasowane do danych wyznaczające czas trwania złożonej formacji geopo­litycznej  od czasu jej powstania, gdzie: ?t – długość trwania złożonej formacji geopoli­tycznej, t – czas powstania formacji geopolitycznej. Dokładność dopasowania równania (1) do danych została sprawdzona metodą wyrównawczą Gaussa najmniejszych kwadratów, stopa odchylenia standardowego wynosi  S =14,02%, co jest, zważywszy na specyfikę przedmiotu badań, wartością małą, czyli równanie (1) jest dobrze dopasowane do danych.
 
VII. Czas trwania UE
Jeżeli UE powstanie zgodnie z Deklaracją Berlińską w 2009 r., to z praw­do­po­do­bień­stwem nie mniejszym niż 68% przetr­wa 5?6 lat i rozpadnie się po­mię­dzy latami 2014?2015. Najkorzystniej jest zatem założyć złożoną formację geopolityczną na kontynencie eurazjatyckim w roku 2199 – długość trwania 10?13 lat, rozpad w la­tach 2209-2212.
 
VIII. Podsumowanie
Opracowanie nie rości sobie pretensji do uznania za ostateczne, czy na­wet precyzyjne, ale może być uznane za etap w badaniu zagadnienia, po którym przyjdą następne, lepiej opisujące rzeczywistość. Problematyka jest tak bardzo interesująca, że należy mieć na­dzieję na znalezienie się chęt­nych badaczy, którzy zechcą ją zgłębiać.
 
 
Źródło: "Geopolityka" 2009, nr 1(2), s. 200-203.
 

Komentarze

komentarze

stat4u